Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri, yapay zeka yarışında öne geçmek için dev veri merkezleri kuruyor, pahalı çipler satın alıyor. Ancak bu yatırımlara ayrılan para o kadar büyüdü ki bazı şirketlerin kendi işlerinden kazandığı nakit, harcamalarını karşılamaya yetmemeye başladı.
Financial Times’ın haberine göre Amazon, Meta, Microsoft ve Google’ın ana şirketi Alphabet’in üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklamasının ardından toplam borsa değerlerinden yaklaşık 900 milyar dolar silindi. Bu rakam, hisselerin fiyatı düştüğü için şirketlerin piyasa değerinde yaşanan kaybı gösteriyor.
Dört şirketin ağırlıklı olarak çip ve veri merkezlerine yaptığı yatırım, geçen yılın temmuz-eylül döneminde 113 milyar dolardı. Bu yıl aynı dönemde 207 milyar dolara çıktı. Şirketler, yatırımcıların tepkisine rağmen yılın son üç ayında 232 milyar dolar daha harcamayı planlıyor. Böylece yıllık toplamın 740 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Google, Meta ve Amazon’un durumundaki değişim dikkat çekici. Üç şirketin geçen yılın üçüncü çeyreğinde, yatırımlarını yaptıktan sonra elinde toplam 36,4 milyar dolar kalmıştı. Bu yılın aynı döneminde ise harcamaları, işlerinden elde ettikleri nakdi toplam 45,2 milyar dolar aştı.
Aradaki açığı karşılamak için şirketler borçlanıyor veya yeni hisse satışıyla para topluyor.
Peki yapay zekaya ayrılan bu para ne zaman yeterli kazanç sağlayacak…
AMAZON HİSSELERİ YÜZDE 7 DÜŞTÜ
Amazon, üç ayda 75,8 milyar dolarlık yatırım yaptı. Şirketin bulut hizmetleri birimi AWS, başka şirketlere internet üzerinden bilgi işlem ve veri depolama hizmeti veriyor. Bu birimin satışları yüzde 39 artarak 46 milyar dolara ulaştı. Ancak büyüme, yatırımcıların yüksek harcamalara ilişkin kaygısını gidermedi. Şirketin toplam satışları da beklentilerin altında kaldı. Noel alışveriş dönemine ilişkin satış tahmini de yatırımcıları tatmin etmedi. Hisselerdeki yüzde 7’lik düşüşle şirketin borsa değerinden yaklaşık 200 milyar dolar silindi.
GOOGLE KAYBEDERKEN KAYBETTİRDİ
En büyük kayıp Google’ın çatı şirketi Alphabet’te yaşandı. Hisseleri 29 Ekim’de yüzde 13 düştü; şirketin piyasa değeri yaklaşık 500 milyar dolar azaldı.
Google’ın üç aylık yatırım harcamaları 50 milyar doları aştı. Geçen yıl aynı dönemde yatırımların ardından elinde 24,5 milyar dolar nakit kalan şirket, bu kez 9,1 milyar dolar açık verdi. Google, 2004’te halka açılmasından bu yana böyle bir durumu ikinci kez yaşıyor.
Şirketin asıl para kazandığı arama işindeki büyüme de üst üste iki çeyrekte yavaşladı. Google yöneticileri, Gemini sohbet botu ve yapay zeka destekli arama yanıtlarından, alışılmış arama sonuçları kadar reklam geliri elde etmekte zorlandıklarını kabul etti.
Şirket, yatırımlarını sürdürebilmek için onlarca milyar dolar borçlandı. Haziranda da yaklaşık 85 milyar dolar toplamayı hedefleyen bir hisse satışı planı açıkladı.
HABER SİTELERİ GOOGLE MAĞDURU
Google’ın yaşadığı sorun kendi bilançosunun ötesine uzanıyor. Yapay zeka entegrasyonu ve Gemini, haber sitelerinin arama sonuçlarında çıkmasını oldukça düşürdü.
Reuters Gazetecilik Enstitüsü’nün aktardığı Chartbeat verilerine göre, Temmuz 2025 ile Temmuz 2026 arasında Google Arama’dan yayıncılara gelen ziyaretler yüzde 40 azaldı.
Pew Research Center’ın ABD’de yaptığı araştırma da kullanıcıların davranışındaki farkı gösteriyor. Yapay zeka özeti bulunmayan aramalarda, sonuçlardaki bağlantılara tıklama oranı yüzde 15’ti. Özet bulunan aramalarda bu oran yüzde 8’de kaldı. Özetin içinde kaynak olarak verilen bağlantılara ise yalnızca yüzde 1 oranında tıklandı.
META’NIN AÇIĞI 2,1 MİLYAR DOLAR
Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın sahibi Meta da benzer bir durumda. Şirket üç ayda yaklaşık 35 milyar dolar yatırım yaptı ve 2,1 milyar dolar nakit açığı verdi. Bu, Meta’nın 2012’de halka açılmasından bu yana yaşadığı ilk çeyreklik nakit açığı oldu.
Meta, yıl boyunca yatırımlara 145 milyar dolara kadar para ayırmayı planlıyor. Bunun için açıkladığı 95 milyar dolarlık hisse satışı planını Nvidia, AMD ve Broadcom destekliyor. Yani yapay zekâ sistemlerinde kullanılan çipleri satan şirketler, müşterilerinin para toplamasına da destek oluyor.
KAYIP VERMEYEN MICROSOFT OLDU
Microsoft ise yatırımlarına rağmen elinde para kalan şirket oldu. Üç ayda 45,2 milyar dolar yatırım yaptıktan sonra 18,6 milyar dolar nakit üretti. Hisselerindeki düşüş de diğerlerine göre sınırlı kaldı. Buna karşılık şirket, maliyetlerini azaltmak için yaklaşık 60 bin çalışanına gönüllü ayrılık paketi sundu.
